Stworzył przestrzeń do popularyzacji historii w Słupsku i regionie dla studentów, doktorantów i pracowników naukowych Akademii Pomorskiej. „Obecnie ta samonapędzająca się +maszyna popularyzująca naukę+ działa już bez mojej ingerencji, wystarczyło ją tylko odpalić, bak już dawno był zatankowany do pełna” – mówi archiwista, bibliotekarz i historyk.

Szymon Smentek jest jednym z finalistów tegorocznej edycji konkursu Popularyzator Nauki, w kategorii Animator.

Popularyzacja historii, zdaniem Szymona Smentka, nie jest prosta. Odbiorcę, szczególnie młodzież, trzeba zainteresować, sprowokować, skłonić do zastanowienia. Większość historyków poznał podczas zajęć, gdzie świetnie – jego zdaniem – opowiadali o swoich odkryciach naukowych. Dzięki jego staraniom naukowcy zyskali szansę zaprezentowania swoich odkryć badawczych przed mieszkańcami Słupska i w mediach. Skorzystali z niej – współtworząc Słupski Festiwal Historyczny, organizując Noc Kolekcjonerów i uczestnicząc w Pomorskim Festiwalu Nauki.

Na drugim roku studiów licencjackich Szymon Smentek został przewodniczącym Koła Naukowego Historyków Akademii Pomorskiej, gdzie – jak stwierdza – odnalazł swoje „powołanie”. Z czasem podejmował się koordynacji coraz ambitniejszych projektów, nawiązywał współpracę z różnymi instytucjami, mediami oraz kolekcjonerami i rekonstruktorami historycznymi. W ciągu sześciu lat stał się „menadżerem historii”, który nie tylko sam angażował się w popularyzacje nauki, ale stworzył przestrzeń, gdzie inni mogli zaangażować się w promocje badań.

„Przed 2014 r. niewielka część naukowców popularyzowała wyniki swoich badań w naszym mieście. Było to spowodowane głównie strachem przed mediami oraz brakiem współpracy kadry z podmiotami zewnętrznymi” – wspomina naukowiec.

Przyznaje, że początkowo nawet nie marzył o wyjściu z historią poza uczelnię – na miasto, a później region. Korzystał z porad popularyzatorów o większym stażu. Aktywizował studentów, doktorantów, a także kadrę akademicką, aby stworzyć grupę ludzi, gotowych zaangażować się w popularyzację swoich osiągnięć naukowych związanych z historią.

Jego zdaniem propagowanie własnych badań wśród osób niezwiązanych z nauką to coś więcej niż promocja uczelni, czy instytutu. „Jest to pokazanie innym i sobie samemu, że moja praca jest warta poniesionego wysiłku, ponieważ przynosi ona konkretne efekty poszerzające naszą wiedzę o nas samych i naszej historii” – definiuje Szymon Smentek.

W swoje projekty włączał także ludzi spoza uczelni – osoby niezwiązane z nauką, czy instytucjami kultury. Podczas wydarzeń, które realizował, zebrała się grupa uczniów szkół średnich i grupa seniorów, którzy swój wolny czas poświęcają na pomoc przy organizacji pokazów, prezentacji, czy festiwali. Obecnie są oni czynnymi popularyzatorami realizującymi swoje własne pomysły. „Otwarcie się na mieszkańców spowodowało, że oni otworzyli się na nas” – stwierdza popularyzator.

Szymon Smentek prowadzi badania z zakresu komunikacji naukowej oraz historii XIX i XX w., emigracji i dziejów Polonii na świecie. Jest doktorantem na Instytucie Historii Akademii Pomorskiej w Słupsku. Pracuje na stanowisku bibliotekarza w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Słupsku. Zajmuje się popularyzacją historii na Pomorzu. Organizował konferencje, wystawy, wykłady, spotkania autorskie i festiwale naukowe. Jestem członkiem Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, Koła Naukowego Historyków Akademii Pomorskiej, Akademickiego Koła Kaszubskiego oraz Grupy Rekonstrukcji Historycznej „GRZMOT”.

Był głównym koordynatorem Słupskiego Festiwalu Historycznego. W ramach „Jesiennej Akademii Historycznej przybliżał mieszkańcom powiatu słupskiego – od przedszkolaków, przez uczniów szkół podstawowych i średnich, po osoby dorosłe – informacje i ciekawostki nt. dziejów Polski, które doprowadziły do odzyskania Niepodległości w 1918 roku. W w ramach programu „Pro Defens, Pro Historia” organizował m.in. serię debat historycznych w Miejskiej Bibliotece Publicznej. Prowadził projekt „Z historią na miasto”, upowszechniający – w formie spotkań autorskich z historykami – wyniki badań naukowych doktorantów i pracowników naukowych.

Zorganizował „Noc Kolekcjonerów 2019” w Instytucie Historii Akademii Pomorskiej w Słupsku. Podczas wydarzenia prezentowano monety, banknoty, znaczki pocztowe, karty pocztowe ze Słupska, jego okolic i z całego świata, magnesy, dokumenty i etykiety browaru Słupsk, kapsle i etykiety browarów polskich i zagranicznych i inne kolekcje. Odbyły się także dyskusje dotyczące znaczenia tego typu kolekcji w badaniach naukowych.

Wraz z Centrum Kultury i Biblioteką Publiczną Gminy Słupsk oraz Sołectwem Redzikowo dofinansowanym z Narodowego Centrum Kultury popularyzował na pikniku rodzinno-historycznym pod hasłem „Sięgnijmy do korzeni”. Wspólnie z portalem gryf24.pl oraz z Radiem Koszalin w latach 2017-2019 koordynował publikację ponad 40 artykułów i ponad 30 audycji radiowych w cyklu „Detektywi historii”. Brał udział m.in. w akcji „Cydzik”, projekcie „Posłuchaj wnusiu” realizowanym przez Stowarzyszenie „Mała Ojczyzna” i obchodach roku Ludwika Zamenhofa w Słupsku. Współorganizował ponad sto wykładów, spotkań autorskich, wystaw i konkursów – m.in. z okazji 100. rocznicy wybuchu I Wojny Światowej (2014), i 80. rocznicy wybuchu II Wojny Światowej (2019).

Prowadzi stronę internetową https://www.szymonsmentek.com/

PAP – Nauka w Polsce

kol/ agt/