Prace magisterskie można podzielić na dwa rodzaje. Do pierwszej grupy będą należały te, które powstały w oparciu o już dostępne materiały, a zadaniem autora było oryginalne ujęcie problemu. Natomiast w skład drugiej grupy wchodzą prace magisterskie, które powstały na podstawie badań własnych.

Praca opisowa czy badawcza

Prędzej czy później staniesz przed dylematem, jaki rodzaj pracy magisterskiej jest dla Ciebie najbardziej odpowiedni. Musisz zdecydować czy zamierzasz oprzeć się jedynie na materiałach zastanych, zaszywając się w bibliotece lub dogłębnie zapoznając z Internetem, czy też wolisz przeprowadzić własne badanie w terenie i osobiście zebrać unikalny materiał.

Jeden i drugi sposób ma zarówno swoje wady jak i zalety. To co wybierzesz zależy od problematyki, jaką chcesz się zająć, gdyż nie zawsze potrzebne jest przeprowadzenie własnych badań, a także od Twoich predyspozycji. Być może uważasz, że przeprowadzenie badań w terenie przekracza Twoje możliwości. Albo jest wręcz przeciwnie. Traktujesz to jako wyzwanie, sprawdzian, który należy przejść.

Zalety pracy teoretycznej są wadami empirycznej i na odwrót. Nie ma sensu rozpatrywać ich oddzielnie. Zróbmy za to porównanie, biorąc pod uwagę parę istotnych zmiennych:

Czas

Stanowczo bardziej czasochłonna jest praca teoretyczna. Może się to wydawać absurdalne, lecz jeśli nie przeprowadzasz bardzo skomplikowanych badań, z wykorzystaniem kilku metod badawczych to znacznie szybciej uda Ci się zebrać i „obrobić” materiał do pracy empirycznej. Napisanie kilku wniosków też nie jest problemem.

Środki

Jeśli chodzi o pieniądze, to zarówno praca teoretyczna jak i empiryczna nie wymaga znaczących nakładów. Wydasz pieniądze np. na dojazd do biblioteki, czy do osób badanych. Wykonujesz wszystkie czynności samodzielnie, a to obniża koszty. Czasami jest potrzebny jakiś sprzęt (np. dyktafon, kamera) lub program do obróbki danych. Jednak nie zawsze trzeba go kupować, ponieważ wystarczy wypożyczyć (możliwe nawet, że Twoja uczelni Ci go udostępni nieodpłatnie).

Wartość edukacyjna

Zarówno praca teoretyczna, jak i empiryczna ma wartość edukacyjną, przez co rozumiem, że uczysz się czegoś nowego i przydatnego. Nie jest prawdą to, co mówią niektórzy, że pisanie pracy magisterskiej równa się spisywaniu cytatów z różnych książek. Pisząc swoją pracę musisz nauczyć się logicznego myślenia. Zastanowić do czego chcesz dojść i jakimi ścieżkami, co sprawdzić, czemu zaprzeczyć. Jeśli chcesz przeprowadzić własne badanie terenowe, to dodatkowo poznasz praktyczny wymiar tego, co do tej pory znałeś (znałaś) tylko z książek. Uczysz się warsztatu. Przechodzisz przez cały proces sam(a), od początku do końca. Stajesz się samodzielnym naukowcem.

Prestiż

Bardziej prestiżowe wydaje się przeprowadzenie własnych badań, niż korzystanie z gotowych materiałów. Zarówno biorąc pod uwagę możliwość zaimponowania kolegom-studentom, jak i kadrze na Twojej uczelni. Dzieje się tak głównie dlatego, że każdy jest ciekawy „co Ci z nich wyszło?”. Wyniki może dostać tylko i wyłącznie od Ciebie.

Podsumowując, nie istnieje jedna dobra odpowiedź na to, która praca (teoretyczna czy empiryczna) jest lepsza. Zależy to od wielu czynników, w tym przede wszystkim od własnych preferencji i zainteresowań piszącego. Nie każdy ma ambicję stania się czynnym badaczem, ale potrafi za to pracować z dużą ilością materiału zastanego i spojrzeć na problem pod innym kątem.

Osobiście zachęcam do przeprowadzenia badań terenowych, gdyż nic tak dobrze nie nauczy Cię warsztatu jak praktyka. Patrząc na sprawę z dystansu docenisz pewne zdolności, jakie to zadanie w Tobie ukształtowało. Puste słowa z książek metodologicznych nabierają wówczas mocy. Jeśli w życiu zawodowym będzie trzeba skorzystać z tych umiejętności, to masz już doświadczenie, które Ci w tym pomoże.